Prowizje pracowników w salonieJak ustawić je tak, żeby się opłacały
Prowizja motywuje, ale źle ustawiona potrafi zjeść całą marżę. Porównaj najpopularniejsze modele i sprawdź na liczbach, ile zostaje salonowi z każdej usługi.
- Ważniejsze od „ile procent” jest „od czego”. Prowizja od utargu i od kwoty po materiałach dają zupełnie inny wynik przy usługach z drogimi produktami.
- Na etacie prowizja zwykle uzupełnia podstawę, a miesięczne wynagrodzenie nie może być niższe niż płaca minimalna.
- Zanim zmienisz model, przelicz go na danych z ostatnich trzech miesięcy - dla każdej osoby i dla salonu.
„Ile procent dostaje fryzjer?” - to jedno z częstszych pytań o pracę w salonie, a dla właściciela jedna z ważniejszych decyzji. Prowizja to zwykle największy koszt zmienny salonu. Dobrze ustawiona motywuje i jest uczciwa dla obu stron. Źle ustawiona sprawia, że salon dużo sprzedaje i mało zarabia.
Poniżej porównujemy najpopularniejsze modele, pokazujemy na przykładach, dlaczego podstawa prowizji jest ważniejsza niż sam procent, i podpowiadamy, jak bezpiecznie zmienić model. Liczby są przykładowe, a kwoty netto.
Najpopularniejsze modele wynagradzania
| Model | Jak działa | Zaleta | Ryzyko |
|---|---|---|---|
| Stała pensja | Ta sama kwota co miesiąc | Przewidywalność dla obu stron | Słaba motywacja do sprzedaży |
| Prowizja od utargu | Procent od ceny wykonanych usług | Prosta i zrozumiała | Zjada marżę usług z drogimi materiałami |
| Prowizja po materiałach | Procent od ceny pomniejszonej o materiały | Chroni wynik salonu | Wymaga ustalenia kosztu materiałów |
| Podstawa i prowizja | Stała kwota plus procent (system czasowo-prowizyjny) | Bezpieczeństwo i motywacja | Wyższy koszt stały w słabszych miesiącach |
| Progi prowizji | Procent rośnie po przekroczeniu progu | Nagradza najlepsze miesiące | Bywa trudny do zrozumienia |
Osobną formą jest wynajem stanowiska albo współpraca na umowie B2B, w której osoba prowadzi własną działalność. Zasady rozliczeń ustalacie wtedy w umowie. Warto zadbać, żeby współpraca nie miała cech stosunku pracy - to temat do omówienia z prawnikiem.
Od czego liczyć prowizję - to ważniejsze niż procent
Porównajmy dwa modele na dwóch usługach: 40% od utargu i 50% od kwoty po odjęciu materiałów.
| Usługa | Cena | Materiały | 40% od utargu | Salonowi zostaje | 50% po materiałach | Salonowi zostaje |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Koloryzacja premium | 420 zł | 150 zł | 168 zł | 102 zł | 135 zł | 135 zł |
| Manicure hybrydowy | 140 zł | 18 zł | 56 zł | 66 zł | 61 zł | 61 zł |
Przy manicure oba modele dają podobny wynik. Przy koloryzacji, gdzie materiały są drogie, prowizja od utargu zabiera salonowi 33 zł więcej na każdej wizycie. Przy 30 koloryzacjach w miesiącu to prawie 1 000 zł. Prowizja od kwoty po materiałach ma też drugą zaletę: osoba wykonująca usługę ma powód, żeby nie zużywać produktów ponad potrzebę.
Netto czy brutto?Jeśli salon jest czynnym podatnikiem VAT, ustal w zasadach, że prowizja liczona jest od kwot netto. Prowizja od kwoty brutto oznacza, że salon płaci prowizję także od podatku, który i tak odprowadza do urzędu.
Ile naprawdę zostaje salonowi
Kwota po prowizji i materiałach musi jeszcze pokryć koszty stałe: czynsz, media, recepcję, oprogramowanie. Dopiero to, co zostanie potem, jest zyskiem.
Jeśli koszty stałe salonu wynoszą około 32 zł na godzinę usługi, trzygodzinna koloryzacja musi pokryć 96 zł. W modelu od utargu salonowi zostaje 102 − 96 = 6 zł zysku z wizyty. W modelu po materiałach - 39 zł. Jak policzyć koszty stałe na godzinę, opisujemy w poradniku Ile kosztuje Cię jedna usługa?
Prowizja na etacie: o czym pamiętać
Przy umowie o pracę prowizja jest zwykle dodatkiem do wynagrodzenia zasadniczego. Miesięczne wynagrodzenie pracownika zatrudnionego na pełny etat nie może być niższe niż płaca minimalna. Jeśli podstawa i prowizja razem nie osiągną tej kwoty, na przykład w słabszym miesiącu, salon wypłaca wyrównanie.
Zasady prowizji zapisz jasno: w umowie albo w regulaminie wynagradzania. Muszą określać procent, podstawę naliczania, sposób traktowania anulowanych wizyt i reklamacji oraz termin wypłaty. Szczegóły kadrowe i podatkowe potwierdź z księgową.
Progi i premie: jak motywować bez psucia marży
- Progi od kwoty po materiałach. Na przykład 45% do określonego progu i 50% powyżej. Nagradzasz najlepsze miesiące, a salon nie traci na drogich usługach.
- Osobny procent od sprzedaży produktów. Produkty mają inną marżę niż usługi, więc wymagają innej stawki.
- Premia za powroty klientów. Mierzalna i ważna dla salonu: nagradza jakość, a nie tylko liczbę wizyt. Jak liczyć powroty, opisujemy w poradniku Retencja klientów.
Jak bezpiecznie zmienić model prowizji
- Przelicz nowy model na historii.Weź dane z ostatnich trzech miesięcy i policz, ile każda osoba zarobiłaby w nowym modelu i ile zostałoby salonowi.
- Pokaż każdej osobie jej liczby.Rozmowa o konkretnych kwotach jest łatwiejsza niż o procentach i zasadach.
- Zaplanuj okres przejściowy.Na przykład gwarancję, że przez pierwsze miesiące nikt nie zarobi mniej niż w starym modelu.
- Zapisz zasady i ustal przegląd.Po kwartale sprawdź wyniki salonu i zespołu, zanim uznasz zmianę za zakończoną.
Wyniki pracowników - przychód, obłożenie i prowizje - są w raporcie Zespół, a rozliczenia w raporcie Finanse. Łatwiej sprawdzić, jak model prowizji przekłada się na wynik salonu i na zarobki każdej osoby.
Zobacz możliwości Beautli →Najczęstsze pytania
Ile procent dostaje fryzjer albo kosmetyczka w salonie?
Nie ma jednej stawki - zależy ona od modelu współpracy, podstawy naliczania i tego, kto płaci za materiały. Ten sam procent oznacza inne pieniądze, gdy raz liczony jest od całej ceny usługi, a raz od kwoty po odjęciu materiałów. Porównując modele albo oferty pracy, zawsze pytaj o podstawę prowizji.
Prowizja od utargu czy od kwoty po materiałach - co lepsze?
Prowizja od utargu jest prostsza i łatwiejsza do zrozumienia. Prowizja od kwoty po odjęciu materiałów lepiej chroni wynik salonu przy usługach z drogimi produktami i zachęca do oszczędnego zużycia materiałów. Wiele salonów łączy oba podejścia: prowizja od kwoty po materiałach przy usługach i osobny procent od sprzedaży produktów.
Czy prowizja wlicza się do płacy minimalnej?
Prowizja jest składnikiem wynagrodzenia, więc co do zasady liczy się przy sprawdzaniu, czy pracownik otrzymał co najmniej płacę minimalną. Jeśli suma za miesiąc jest niższa, pracodawca dopłaca wyrównanie. Które składniki się nie wliczają i jak to rozliczyć, potwierdź z księgową.